|
Biblioteka krasnostawska swoimi korzeniami
ściśle związana jest z dwoma konkurującymi ze
sobą organizacjami społeczno – oświatowymi
działającymi na Lubelszczyźnie:
„Polską
Macierzą Szkolną” i Towarzystwem Szerzenia
Oświaty
„Światło”. W dniu 21 października 1906 roku
w Krasnymstawie miało miejsce otwarcie pierwszej
biblioteki i czytelni, powołanych do życia przez
krasnostawski oddział PMS. Uroczystego otwarcia
dokonał ks. Dziekan F. Majewski i prezes
krasnostawskiego koła Polskiej Macierzy Szkolnej
doktor B. Dziemski. Księgozbiór nowej instytucji
liczył przeszło 700 tomów dzieł różnej treści, z
których prawie wszystkie zostały ofiarowane
czytelni przez mieszkańców Krasnegostawu i
okolic.
Mniej
więcej tydzień po otwarciu biblioteki PMS
czynnie zareagowało miejscowe „Światło”,
zakładając własną czytelnię wraz z wypożyczalnią
książek. W tym przypadku książki pochodziły ze
zbiórki, od osób prywatnych i instytucji, jaką
przeprowadziła komisja koła lubelskiego, w celu
zasilenia bibliotek w regionie. W roku 1909
biblioteka liczyła 420 dzieł głównie treści
beletrystycznej i popularno – naukowej.
Biblioteka „Światła” została spalona podczas I
wojny światowej, a dokładnie w sierpniu 1914
roku, w czasie pierwszego wkroczenia Austriaków
do Krasnegostawu. Na początku 1915 roku
odbudowano część księgozbioru z daru redaktora
D. Śliwińskiego oraz książek ocalonych przez
mieszkańców. Zebrano wówczas 450 tomów, które w
1918 roku zostały przekazane krasnostawskiej
Polskiej Macierzy Szkolnej.
Biblioteka
Polskiej Macierzy Szkolnej przez długie lata
swej działalności mieściła się w jednym pokoju
domu państwa Hendygierych, a później w
mieszkaniu A. Korczak. Opiekunem biblioteki był
ks. Szepietowski (jako prezes PMS), biblioteką
kierowały kolejno panie: Suchodolska,
Januszkiewiczowa, Korczakowa. Od 1920 roku
książnica zajmowała lokal naprzeciwko gimnazjum
państwowego.
Działalność
placówki przerwała II wojna światowa, która
zniszczyła znaczną część księgozbioru. Mimo to
tuż po zakończeniu działań wojennych zaczęto
reaktywować bibliotekę. „Rzeczpospolita” z 10
stycznia 1945 roku donosiła, że w dniu Święta
Książki Polskiej ( 3 – 4 grudnia 1944 r.)
została otwarta w Krasnymstawie
Powiatowa Biblioteka. Zebrano wtedy 550
książek w dobrym stanie i dwa razy tyle
niekompletnych lub uszkodzonych. W odzewie na
apel, z każdym dniem od osób prywatnych
napływały książki z dawnej biblioteki Macierzy
Szkolnej. W przyszłej bibliotece pozostawiano
jedynie książki beletrystyczne. Młodzieżowe i
dziecięce były przekazywane bibliotekom
szkolnym, zaś książki naukowe uniwersytetom w
Lublinie. Pierwszy zapis w księdze inwentarzowej
pochodzi z 3 marca 1945, kierownikiem placówki
była wówczas M. Kosiarska, a później panie:
Bazylko, Dymowska, Basińska i Pałysowa.
Biblioteka Powiatowa, w tym czasie spełniała
także funkcję Centrali Bibliotek Ruchomych dla
gmin powiatu krasnostawskiego. Wzrost
zainteresowania czytelnictwem w mieście
doprowadził do utworzenia w końcu 1947 roku
oddziału miejskiego przy Powiatowej Bibliotece
Publicznej, a 1 października 1948 roku oddział
miejski przekształcił się w samodzielną Miejską
Bibliotekę z oddzielnym kierownictwem i
księgozbiorem. W 1948 roku zgodnie z
rozporządzeniem Ministra Oświaty wydanym w
porozumieniu z Ministrem Administracji
Publicznej i Ministrem Ziem Odzyskanych (Dz. U.
R.P. nr 5, poz. 38) biblioteka została
zarejestrowana, uzyskując osobowość prawną.
Rejestracji biblioteki, jako własności
Miejskiego Zarządu 28 lipca 1948 roku, dokonał
Jan Czarkowski, zapisując placówkę w rejestrze
bibliotek pod nr 72. Data ta uznana została za
faktyczny początek działalności naszej placówki
jako
Miejskiej Biblioteki Publicznej. Gdy w
sierpniu 1950 roku ze stanowiska kierownika PBP
zrezygnowała pani J. Pałysowa, od września tegoż
roku kierownictwo nad biblioteką objął ówczesny
kierownik punktu bibliotecznego w Łopienniku –
Wacław Naklicki. Biblioteka zajmowała wtedy
pomieszczenia po dawnym sklepie, mieszcząc się w
jednym pokoju, ogrzewanym żelaznym piecykiem z
regałami na ścianach zamiast półek. W 1951 roku
biblioteka została przeniesiona do budynku
Powiatowego Domu Kultury. Pomimo kilku
niewielkich pomieszczeń jakie oddano bibliotece
na użytek, placówka nie mogła funkcjonować
odpowiednio do swych potrzeb. W kwietniu 1955
roku dokonano połączenia bibliotek Miejskiej i
Powiatowej w jedną. Powstała
Powiatowa i Miejska Biblioteka Publiczna pod
wspólnym kierownictwem oraz czterema działami:
organizacyjno – administracyjnym, gromadzenia i
opracowywania, udostępniania zbiorów oraz
metodyczno – instruktorskim, który przejął
zadania PBP. Dzi��ki inicjatywom kierownika
Naklickiego oraz Koła Przyjaciół Biblioteki,
PPRN podjęła uchwałę o budowie oddzielnego
lokalu dla P i MBP. Dnia 16 lipca 1969 roku
biblioteka została przeniesiona na pierwsze
piętro pawilonu przy ul. Okrzei 23. Od początku
września zaczęła normalnie funkcjonować w nowym
miejscu. Na 576 m2 powierzchni
biblioteki znalazły miejsce: czytelnia dla
dorosłych, wypożyczalnia dla dorosłych z wolnym
dostępem do półek, foyer dla czytelników, pokój
instruktorów, pracownia bibliotekarzy, czytelnia
i wypożyczalnia dla dzieci, magazyny oraz
pomieszczenie dla introligatorni. Gdy na
początku roku 1971 na zasłużoną emeryturę
odszedł W. Naklicki, funkcję kierownika przejął
dotychczasowy kierownik działu metodyczno –
instruktorskiego Kazimierz Szewczak. Po zmianie
podziału terytorialnego kraju z 1975 roku,
wojewoda chełmski zarządzeniem nr 14 z dnia 31
lipca tegoż roku przekształcił Powiatową i
Miejską Bibliotekę Publiczną w
Miejską
Bibliotekę Publiczną w Krasnymstawie jako
oddział rejonowy Wojewódzkiej Biblioteki
Publicznej w Chełmie. Biblioteka, pomimo tego że
miejska, jeszcze do roku 1989 sprawowała nadzór
instruktorski nad bibliotekami gminnymi dawnego
powiatu krasnostawskiego. Od roku 1990, jako
samorządowa instytucja kultury, biblioteka
bezpośrednio podlega pod Zarząd Miasta
Krasnystaw. W roku 1991 na stanowisko dyrektora
MBP powołano p. Małgorzatę Antoniak – pełniącą
tę funkcję do dnia dzisiejszego. Po nowym
podziale terytorialnym kraju, od roku 1999
nadzór merytoryczny nad MBP w Krasnymstawie
sprawuje Wojewódzka Biblioteka Publiczna im.
Hieronima Łopacińskiego w Lublinie.
|